نیوار

نیوار

تعیین اقلیم آسایش گردشگری جنگل‌های مانگرو خلیج نایبند ‏براساس دو شاخص بیکر و ترجونگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، کرج، ایران. ‏
2 استاد گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، کرج، ایران.
3 استاد گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، کرج، ایران
4 دانشجوی پسادکتری، گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، کرج، ایران
چکیده
تعیین اقلیم آسایش هر منطقه، در توسعه و رشد گردشگری آن نقش بسیار مهمی دارد. در این مطالعه باتوجه به گردشگر پذیربودن منطقه و تعدد فعالیتهای تفرجی‌،‎ ‎بررسی زمان مناسب برای حضور‌ گردشگران و همچنین توسعه فعالیت‌های گردشگری در این منطقه از ضرورت ویژه‌ای برخوردار است.‌ بر این اساس در مطالعه حاضر، ‏با استفاده از شاخص‌های بیکر و ترجونگ به بررسی اقلیم آسایش گردشگری پرداخته شد. گردآوری داده‌ها از طریق سازمان هواشناسی و ایستگاه عسلویه بوشهر در ‏بازه زمانی ۲۲ سال (۲۰۰۰-۲۰۲۲) انجام شد. نتایج حاصل از شاخص بیکر نشان داد که در این منطقه ۵ ماه از سال شامل ماه‌های دی، بهمن، اسفند، آبان و آذر، شرایط ‏محیط برای فعالیت‌های تفرجی در روزهای ملایم و مطبوع با شب‌های خنک و همچنین روزهای گرم و قابل تحمل ‌با‌ شب‌های ملایم و مطبوع، مناسب است. مطابق ‏نتایج به‌دست آمده از ترجونگ(ضریب راحتی روز و شب، ضریب تاثیر باد در روز و شب)، بهترین زمان گردشگری در این منطقه، ماه‌های آبان، آذر، دی، بهمن و ‏اسفند است. با توجه به اینکه محدوده مورد مطالعه یک منطقه حفاظت شده می باشد، تعیین زمان مناسب گردشگری می‌تواند به برنامه‌ریزی صحیح در جهت جذب ‏گردشگر و ایجاد درآمد برای جوامع محلی همراه با حفاظت هرچه بیشتر این منطقه کمک نماید.‏
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Determining the Tourism Comfort Climate of the Mangrove Forests of Nayband ‎Bay Based on Baker and Terjong Indices

نویسندگان English

Zahra Hatef Rabiee 1
Afshin Danehkar 2
Mohammad Kaboli 3
Parvaneh Sobhani 4
1 M.Sc. student, Department of Environmental Science, Natural Resources Faculty, University of ‎Tehran, Karaj, Iran‎
2 Professor, Department of Environmental Science, Natural Resources Faculty, University of Tehran, Karaj, Iran.
3 Professor, Department of Environmental Science, Natural Resources Faculty, University of ‎Tehran, Karaj, Iran‎
4 Postdoctoral student, Department of Environmental Science, Natural Resources Faculty, University of Tehran, Karaj, Iran.
چکیده English

Determining the comfortable climate of each area plays a very important role in the development ‎and growth of tourism. In this study, according to the tourist acceptability of the area and the ‎variety of recreational activities, it is necessary to investigate the right time for the presence of ‎tourists as well as the development of tourism activities in this area. Accordingly, in the present ‎study, the comfort climate of tourism was examined using Baker and Terjung indices. The data ‎collection was done through the Meteorological Organization and Bushehr Asaluyeh station for 22 ‎years (2020-2022). The results of the Baker index showed that in this region, 5 months of the year, ‎including January, February, March, November, and December, the environmental conditions for ‎recreational activities are mild and pleasant days with cool nights, as well as hot and tolerable days ‎with mild nights. And pleasant, suitable. According to the results obtained from Tarjung (day and ‎night comfort coefficient, wind effect coefficient during day and night), the best time for ‎sightseeing in this area is the months of November, December, February, and March for tourism in ‎this area. Considering that the studied area is a protected area, determining the right time for tourism ‎can help to plan correctly to attract tourists and generate income for local communities along with ‎protecting this area as much as possible.‎

کلیدواژه‌ها English

Tourism Comfort Climate
Mangrove forests of Nayband Bay
Baker index
Terjung index
  1. احمدی، حمزه.، شائمی، اکبر. ۱۳۹۱. آسایش اقلیمی شهر براساس شاخص‌های زیست اقلیمی (مطالعه موردی: شهر ایلام). برنامه‌ریزی توسعه کالبدی، ۱ (۱): ۸۸-۷۵.
  2. اسدالهی، زهرا.، خادم، امیرحسین.، زارعی چقابلکی، زهرا. ۱۳۹۹. مقایسه پتانسیل عرضه خدمت‌اکوسیستمی‌گردشگری در تالاب‌های استان لرستان با شاخص‌های TCI و بیکر. نشریه علمی‌اکوبیولوژی تالاب-دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، ۱۲(۴۵): ۱۳۴-۱۱۷.
  3. اسماعیلی، رضا.، گندمکار، امیر.، حبیبی نوخندان، مجید. ۱۳۹۰. ارزیابی اقلیم آسایشی چند شهر اصلی گردشگری ایران با استفاده از شاخص دمای معادل فیزیلوژیک(PET). پژوهش‌های جغرافیای طبیعی.۷۵: ۱۸-۱.
  4. برنا، رضا. ۱۳۹۸. مطالعه شاخص‌های زیست‌اقلیمی موثر بر آسایش انسان (مطالعه موردی: شهرستان بهبهان). فصلنامه آمایش محیط. ۴۵: ۱۱۷-۹۵.
  5. بن شمس، آمنه.، گندمکار، امیر.، عطائی، هوشمند.، صابری، حمید. ۱۳۹۸. ارزیابی معماری همساز با اقلیم جزیره قشم به روش ترجونگ-ماهانی در عصر گرمایش جهانی. فصلنامه علمی-پژوهشی جغرافیا (برنامه ریزی منطقه‌ای). ۹(۲): ۸۱-۶۵.
  6. جوان،خدیجه. ۱۳۹۶.تعیین سطوح آسایش اقلیمی ماهانه در منطقه آزاد چابهار با نگاه گردشگری. فصلنامه فضای گردشگری، ۶(۲۲): ۱۳۹-۱۵۶.
  7. حجازی‌زاده، زهرا.، کربلایی، علیرضا. ۱۳۹۵. مقدمه‌ای بر اقلیم آسایش حرارتی و شاخص‌های آن به همراه نرم افزار TCIC. نشریه آکادمیک انتشارات انجمن جغرافیایی ایران، تهران، ۵۰۶ .
  8. حجازی‌زاده، زهرا.؛ کربلائی دریی، علیرضا. ۱۳۹۵. مقدمه‌ای بر اقلیم آسایش حرارتی و شاخص‌های آن به همرا نرم‌افزار Thermal comfort indices climate (TCI). انتشارات آکادمیک انجمن جغرافیایی ایران.
  9. حریرفروش، مهسا.، آموزگار، محمدعلی.، شوندی، محمود.، صفاریان، پروانه. ۱۴۰۱. بررسی تنوع میکروبی و پیش بینی ژن های عملکردی موثر در تجزیه ترکیبات آروماتیک در آب خلیج نایبند. مجله دنیای میکروب‌ها. ۱۵(۳): ۵۵-۴۳.
  10. خراسانی، حمید.، خورانی، اسداله.، ذولفقاری، حسن. ۱۳۹۵. ارزیابی ساعتی آسایش اقلیمی جزیره ی قشم برای انواع فعالیت گردشگری. برنامه ریزی و توسعه گردشگری. ۵(۱۶): ۲۲۹-۲۰۹.
  11. خورانی، اسدالله.، مرادی، علی.، مرادی، عباس. ۱۴۰۲. پیش‌یابی تغییرات آسایش حرارتی گردشگران ساحلی در استان هرمزگان. فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، ۵۵(۲): ۸۷-۷۱.
  12. دانه کار، افشین.، محمودی ، بیت اله.، صبایی، سعید.، اسدالهی، مریم.، نیکو بذل، زهرا.، روحی پور، انسیه.، قدیریان، مریم.، شریفی پور، طاهر.، نغمه؛ پطروسیان، هستی. ۱۳۹۱/ب. سند ملی برنامه مدیریت پایدار جنگل های مانگرو ایران: جلد چهارم-گزارش جنگل های مانگرو استان بوشهر. سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، مهندسین مشاور پایداری طبیعت و منابع، ۱۳۴ص.
  13. رضایی، حسن.، فلاح قالهری، غلامعباس.، کرمی، مختار. ۱۴۰۰. بررسی پتانسیل های زیست اقلیمی جهت توسعه توریسم(مطالعه موردی:نیشابور). نشریه علوم و تکنولوژی محیط زیست.۲۲: ۱۳۴-۱۱۷.
  14. سازمان حفاظت محیط زیست ایران-استان بوشهر.۱۳۹۷.دریافت شده از سایت این سازمان به آدرس زیر: http://www.bu.doe.ir
  15. سازمان هواشناسی کشور.۱۴۰۱.گزارش اقلیمی سالانه.
  16. سبحانی، پروانه.، اسماعیل‌زاده، حسن. ۱۳۹۹. تأثیر تغییر اقلیم بر گردشگری در مناطق تحت حفاظت (مورد شناسی: منطقه شکار ممنوع الوند). جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای، ۱۰(۳۷):۶۵-۹۰.
  17. سبحانی، پروانه.، دانه‌کار، افشین. ۱۴۰۰. تعیین اقلیم مناسب گردشگری در جنگل‌های مانگروی ایران با استفاده از شاخص‌ اقلیم آسایش گردشگری(TCI) و شاخص اقلیم تعطیلات(HCI). نشریه محیط‌زیست طبیعی، ۷۵ (ویژه‌نامه محیط‌زیست ساحلی و دریایی): ۲۹-۴۵.
  18. سبحانی، پروانه.، دانه‌کار، افشین. ۱۴۰۲. شناسایی و انتخاب بهترین شاخص اقلیم آسایش گردشگری در رویشگاه‌های جنگلی مانگرو(مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده حرا). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیایی طبیعی، ۵۵(۲): ۲۳-۱.
  19. شریفی، نغمه. ۱۴۰۰. تدوین مدل جامع به منظور پهنه بندی مناطق تحت حفاظت مبتنی بر روش های تصمیم گیری چندمعیاره(مطالعه نمونه:منطقه حفاظت شده حرا)،پایان نامه رساله دکتری رشته علوم محیط زیست.دانشکده منابع‌طبیعی و محیط زیست_دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات،۱۸۰ص.
  20. عرفانی‌فرد، سیدیوسف.، لطفی نصیرآباد، محسن. ۱۴۰۱. مقایسه شاخص‌های پوشش گیاهی و مانگرو در تهیه نقشه جنگل‌های مانگرو روی تصاویر سنتینل ۲ مبتنی بر سامانه Google Earth Engine. نشریه علمی تحقیقات جنگل و صنوبر ایران. ۳۰(۳): ۲۲۴-۲۴۰.
  21. عشورنژاد، غدیر. ۱۳۹۸. بهبود نقشه‌های ارزیابی و پایش خدمات اکوسیستمی مناطق ویژه اقتصادی با تلفیق داده‌های Landsat و Sentinel-2، رساله درجه دکتری تخصصی (D) در رشته سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی. امیراصلانی، فرشاد.، کیاورزمقدم، مجید، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران. ۱۷۰ص.
  22. علیزاده، محمد.، رحیمی، محمد.، نیک بخت، ریحانه.، صدیق بازکیاگوراب، مهسا. ۱۳۹۷. ارزیابی شرایط اقلیم گردشگری شهرهای منتخب اصفهان براساس شاخص های اقلیم گردشگری. فصلنامه علمی_پژوهشی جغرافیا(برنامه ریزی منطقه ای).۹(۱): ۵۵-۴۳.
  23. فلاح قالهری، غلام‌عباس.، رضایی، حسن. ۱۴۰۰. تعیین شاخص اقلیم آسایش گردشگری استان خراسان رضوی با استفاده از GIS .فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست (۶): ۱۸.
  24. قربان‌نیا خیبری، وجیهه.، عظیمی، الهه.، آرمین، محسن. ۱۴۰۱. محاسبه شاخص‌های اقلیم گردشگری مدل RayMan در شهر یاسوج و بررسی روند آن‌ها. فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی. ۱۱(۴۱): ۱۲۲-۱۰۷.
  25. کاویانی،محمدرضا. ۱۳۷۱. ارزیابی اقالیم حیاتی و آستانه های تحریک آن در سواحل دریای خزر و دامنه های شمالی البرز میانی. پژوهشگاه های جغرافیایی دانشگاه تهران. ۲۹: ۷۲-۴۹.
  26. گفتگو و توسعه پایدار در ایران: ایجاد همسوئی میان گروه های ذینفع. ۱۳۹۲، خبرنامه شماره۳.دریافت شده از وب سایت موسسه توسعه پایدار و محیط زیست به آدرس زیر: http://www.cenesta.org/wp-content/uploads/2014/10/project-asalouyeh-newsletter-3-fa.pdf
  27. گندمی، یاسمن.، سواری، احمد.، دوست شناس، بابک.، آرخی، صالح. ۱۴۰۲. مقایسه‌ی شاخص‌های گیاهی جهت تشخیص مناطق رویشی مانگرو با استفاده از تصاویر لندست. علوم و فنون دریایی، فصلنامه علمی پژوهشی. ۲۲(۲): ۱۸-۲۶.
  28. محمودی، معصومه.، پورابراهیم، شراره.، دانه‌کار، افشین.، اعتمادی، هانا. ۱۴۰۰. تعیین معادله ی رشدسنجی زی توده و محاسبه ی کربن درختچه ی حرا در خلیج نایبند. مجله بوم‌شناسی آبزیان. ۱۱(۱): ۳۵-۲۶.
  29. مسعودی، ملیحه.، سلمان ماهینی، عبدالرسول.، محمدزاده، مرجان.، میرکریمی، سیدحامد. ۱۳۹۴. ارزیابی شرایط آسایش اقلیمی پناهگاه حیات وحش میانکاله برای توسعه گردشگری طبیعت. محیط زیست طبیعی،منابع طبیعی ایران. ۶۸(۴): ۶۷۶-۶۶۵.
  30. میرزایی خانقاه، آیناز. ۱۴۰۰. تناسب‌سنجی آ‌ب‌های سرزمینی استان هرمزگان ‏برای پهنه‌بندی فعالیت‌های گردشگری ‏دریایی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست. دانه‌کار، افشین، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، ‏دانشکده منابع طبیعی تهران. ۱۵۰ ص.
  31. هدایتی‌راد، فائزه.، شبانکاری، مهران.، ضرغامین، محمدرضا. ۱۳۹۵. ارزیابی شاخص‌های زیست اقلیمی موثر بر آسایش انسان(مطالعه موردی:منطقه آزاد اروند). فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست،۳ (۴):۴۱-۲۱.
  32. هوشیار، محمود. ۱۴۰۲. ارزیابی آسایش انسانی با استفاده از شاخص‌های مختلف بیوکلیماتیک در شهر سقز. جغرافیا و روابط انسانی. ۶(۱): ۱-۱۲.
  33. Adiguzel, F., Bozdogan Sert, E., Dinc, Y., Cetin, M., Gungor, S., Yuka, P., Sertkaya Dogan, O., Kaya, E., Karakaya, K., Vural, E., Determining the relationships between climatic elements and thermal comfort and tourism activities using the tourism climate index for urban planning: a case study of Izmir Province. Theoretical and Applied Climatology: 1-16.
  34. Becker, S., Potcher, O., Yaakov, Y., 2003. Calculated and observed human thermal sensation in an extremely hot and arid climate. Energy and Buildings, 35, 747-756
  35. Bouras, E. H., Jarlan, L., Er-Raki, S., Balaghi, R., Amazirh, A., Richard, B., Khabba, S., 2021. Cereal yield forecasting with satellite drought-based indices, weather data and regional climate indices using machine learning in Morocco. Remote Sensing, 13(16), 3101.
  36. Givoni, B., 1997. Climate consideration in building and urban design, Wiley, New York. 480p.
  37. Krebs, L. K., 2019. ASSESSING CLIMATE CHANGE, Ecotourism and Small Communities. Northeastern Geographer, 11.
  38. Mahmoud, D., Gamal, G., Abou El Seoud, T., 2019. The potential impact of climate change on Hurghada city, Egypt using tourism climate index. Geo Journal of Tourism and Geosites, 25(2): 496–508.
  39. Masoudi, M., 2021. Estimation of the spatial climate comfort distribution using tourism climate index (TCI) and inverse distance weighting (IDW) (case study: Fars Province, Iran). Arabian Journal of Geosciences, 14(5): 1-13.
  40. Matzarakis, A., 2011. Climate and bioclimate index: a method of evaluating world climates for tourism. Canadian Geographer, 29: 220-233.
  41. Rasilla, D.F., 2021. Impact of Climate Variability on Climate Beach-Based Tourism Aptitude: A Case Study in the Atlantic Coast of SW Europe. Atmosphere, 12(10), p.1328.
  42. Salih, P., 2021. Determine the tourist and physiological climate patterns in the city of Khanaqin through the application of the Terjung classification. Journal of Garmin University 8(2): 201-228.
  43. Scott, D., Rutty, M., Amelung, B., Tang, M., 2016. An inter-comparison of the holiday climate index (HCI) and the tourism climate index (TCI) in Europe, Atmosphere 7(6): 80.
  44. Terjung, W.H., 1968. Word Patterns of the Monthly Comfort index. International Journal of biometeorology, 12(2): 119-141.
  45. United Nations World Tourism Organization (UNWTO)., 2018. Compendium of tourism statistics: Data 2014-2018. Spain: UNWTO 1-28.
  46. Veisia, E., Nejad, S. H., Boushehri, N. S., Khatibi, A., Analysis of tourism climate of Khuzestan province to the development of natural sports. Economic and Social Research, 18(4): 574-584.
  47. Yao, X., Zhang, M., Zhang, Y., Xiao, H., Wang, J., 2021. Research on evaluation of climate comfort in Northwest China under climate change. Journals of Sustainability, 13(18).
  48. Zhong, L., Sun, S, S., Law, R., 2019. Movement patterns of tourists. Tourism Management, 75(4):318-322.
  49. Zhong, L., Yu, H., Zeng, Y., 2019. Impact of climate change on Tibet tourism based on tourism climate index. Journal of Geographical Sciences, 29, 2085-2100.

 

 

دوره 48، 124-125 - شماره پیاپی 124
فروردین 1403
صفحه 50-65

  • تاریخ دریافت 04 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 21 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش 28 اسفند 1402
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1403