تحلیل آماری پدیده گردوغبار در استان خوزستان طی دوره (2005-1996)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشجوی دوره دکترای اقلیم شناسی ـ گروه جغرافیا و برنامه ریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

رخداد پیاپی پدیده گرد و غباری استان خوزستان ناشی از جایگاه جغرافیایی و همسایگی این استان با گستره های بزرگ بیابانی است. به منظور بررسی این پدیده آسیب زا، داده های آماری ده ایستگاه هواشناسی همدید در استان خوزستان در دوره (2005 – 1996) تحلیل شد. نخست، نقشه های پراکندگی مکانی و نمودار روند میانگین روزهای گردوغباری با استفاده از نرم افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی ترسیم گردید. نتایج نشان داد که میانگین روزهای گردوغباری در دوره گرم سال بیش از دوره سرد سال است. شمار روزهای گردوغباری از باختر به سوی خاور کاهش می یابد. بالاترین میانگین فصلی شمار روزهای گردو غباری مربوط به فصل بهار و بیشترین میانگین ماهانه مربوط به ژوئیه است و شمار مجموع روزهای گرد و غباری سالانه نیز دارای یک روند افزایشی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Statistical Analysis of Dust Phenomenon in Khuzestan Province In During Period )1996- 2005)

نویسندگان [English]

  • taghi tavoosi 1
  • mahmoud khosravi 1
  • kouhzad raeispour 2
چکیده [English]

One of the natural calamities that have influenced Khuzestan Province because of geographical situation and its neighborhood with big areas of desert regions is undesirable phenomenon of dust. So for dust considering, it select 10 synoptic stations in Khuzestan province with recording data from 1996 to 2005 years. Statistical analysis is performed by using spatial distribution maps and trend diagram that are extracted from geographical information system software's (GIS) for the aim of statistical analysis. It is found that the average of dusty days in warm period is more than cold period of the year. In Khuzestan region, the number of dusty days decreases from the west to east. Spring among seasons and July among months have the most average number of dusty days. Annual trend of days associated with this phenomenon is increased during 1996 to 2005.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dust
  • statistical analysis
  • Trend
  • Khuzestan Province

 

1-   آذری‌، فیروز، ‌1363، کدها و روش‌های دیدبانی، مرکز آموزش عالی و هواشناسی علوم جو‌، انتشارات سازمان هواشناسی.

2-   امیدوار‌، کمال، 1383، تحلیل سینوپتیکی طوفان‌های خاک و ماسه در دشت اردکان یزد، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 81، صفحه 43.

3-   حسین زاده، سیدرضا، ‌1376، بادهای 120 روزه سیستان، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 46، صفحات 127-103.

4-   خسروی،‌ محمود و محمد سلیقه، 1384، اثرات اکولوژیکی و زیست محیطی بادهای 120 روزه سیستان، طرح پژوهشی، پژوهشکده علوم زمین و جغرافیا، انتشارات دانشگاه سیستان و بلوچستان.

5-   دهقانپور، علیرضا 1384، تحلیل آماری و سینوپتیکی طوفان‌های خاک در فلات مرکزی ایران، پایان نامه دوره دکترا، دانشگاه تهران.

6-   ذوالفقاری، حسن و حیدر عابدزاده 1384، تحلیل سینوپتیکی طوفان‌های گرد و غباری در غرب ایران، مجله جفرافیا و توسعه، شماره 6، صفحات 175 - 171.

7-   راشکی، علیرضا و هدایت ا... زرین، 1386، پیامدهای بادهای 120 روزه در خشکسالی‌های اخیر دشت سیستان، همایش منطقه ای خشکسالی، پیامدها و راهکارهای مقابله با آن، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، صفحه 76.

8-   رئیس پور، کوهزاد، 1387، تحلیل آماری و همدیدی پدیده گردوغبار در استان خوزستان، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

9-   سازمان هواشناسی کشور، 1380،‌ اقلیم و گردشگری استان خوزستان، انتشارات سازمان هواشناسی.

10-             علیجانی، بهلول، 1385، آب و هوای ایران، انتشارات پیام نور، تهران.

11-             همتی، نصرا...، 1374، بررسی فراوانی وقوع طوفان‌های خاک در نواحی مرکزی و جنوب کشور، پایان نامه دوره

12-   Dayan U, Koch J, A Synoptic analysis of the meteorological conditions affecting dispersion of pollutants emitted from Tallstacksin the coastal plain of Israel, pp: 537-543, 1986 .

13-   Engestadler, S, Dust storm freiquencies and their relationships to land surface conditions, Fredrick- Schiller university press, jena, Germany, pp: 56, 2001.

14-   Goudie and Midelton, Saharan dust storms, nature and consequences, Earth science review, pp: 56, 2002.

15-   Hamish A, Grant M, tanish A, Inter- regional transport of Australian dust storms, Soil erosion research for the 21 th century, pp: 28, 2001.

16-   Isaaks E. H. and Srinivasta R. M (1998). Applied Geostatistics. OxfordUniversity Press: Oxford.

17-   Kutiel H, Furman H, Dust storm in the Middle East: Sources of Origin and their Temporal Characteristics, University of Haifa, pp: 419- 425, 2003.

18-   Orlovsky L, Dust storm in Turkmenistan, Journal of Arid Environments, N 16, pp: 42, 1962.

19-   Romanoff B, Dust storms in Gobi an Zone of Mongolia, The First PRC–Mongolia Workshop on climate change in arid and semi – arid Region over the Central Asia, pp: 21,  1961.

20-   Squires, Victor, Dust and sand storms: An early warning of impending disaster, Global Alarm: Dust and sand storm from the world's dry lands, United Nations, pp: 16, 2002.

21-   Ta-Hsiung L, Long range transport of yellow sand to Taiwan in spring 2000, climatic changes .6. pp: 35, 2001.

22-   Wang W, A synoptic model on East Asian dust emission and transport, Atmospheric science and air quality conferences china, pp: 13, 2005.

23-   Weihong Q and Shaoyinshi, Variations of the dust storm in china and its climate control, journal of climate, pp: 15, 2001.

24-  www.weather.ir