بررسی نوسانات ازن سطحی در شهر اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری اقلیم شناسی دانشگاه اصفهان، رئیس مرکز پژوهشی شیمی جو ، ازن و آلودگی هوا – اداره کل هواشناسی استان اصفهان

2 کارشناس ارشد هواشناسی کشاورزی استان گیلان

چکیده

گاز ازن یکی از اصلی ترین آلاینده‌ها در بخش کشاورزی به شمار می رود و سالانه مقادیر بالایی از محصولات کشاورزی به دلیل قرار گرفتن در معرض این گاز از لحاظ کیفی و کمی آسیب می بینند، از طرفی تشکیل ازن به عنوان یک آلاینده ثانویه متاثر از شرایط جوی محیط است. لیکن به دلیل عدم وجود ابزارهای اندازه گیری ازن در محیط های زراعی و غیر شهری در ایران، ارائه رابطه ای برای برآورد غلظت ازن در محیط زیست ضروری می باشد. در این پژوهش با استفاده از داده‌هایی که در ایستگاه هواشناسی همدیدی و آلودگی سنجی  اصفهان اندازه گیری می شوند یک مدل آماری ارائه می شود که قادر به برآورد مقادیر قابل قبولی از ازن سطحی باشد. بررسی های صورت گرفته در این پژوهش نشان داد معادله ای که شامل دو فراسنج توان دوم تابش آفتاب و توان دوم غلظت گاز منوکسید‌کربن می باشد قادر است 35% تغییرات غلظت ازن سطحی در طول روز را توجیه نماید. گرچه به نظر می رسد مدل‌های وایازی و مدل‌های توابع متعامد پیچیده کارایی نسبتأ بالایی برای توجیه تغییرات ازن سطحی و پیش بینی غلظت آن دارند، ولی تعدد فراسنج های ورودی آنها موجب می شود که این مدل ها از دیدگاه کاربردی چندان مفید نباشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Fluctuations of surface ozone in Isfahan

نویسندگان [English]

  • viktoriya ezatiyan 1
  • ebrahim asadi 2
چکیده [English]

Ozone is one of the main pollutants in the agricultural sector and each year many of agricultural products have damaged due to exposure of this gas in terms of qualitative and quantitative, however the formation of ozone as a secondary pollutant is affected by ambient atmospheric conditions. Although due to insufficient instrument for measuring ozone in agricultural and rural places in Iran, presenting an equation for predicting ozone is necessary.  In this study, various statistical models based on the values of Meteorological variables and atmospheric concentrations of pollutants (as input variables) to predict changes in the concentration of Troposphere ozone in scale of time and an hour a day is presented. These researches shows that the equations contains two parameters, main square of sun radiation and main square of carbon monoxide concentration could expresses the 35% of ozone fluctuations during a day. How ever, it seems that the regression models and complex Orthogonal functions   have high efficiency to expressing ozone fluctuations and predicting the concentrations of it, but many input parameters of them cause that these models are not useful for applied fields.     

کلیدواژه‌ها [English]

  • troposphere ozone
  • Statistical relationship
  • atmospheric pollutant
  • Regression Model

 

1-     آمارنامه سازمان حفاظت محیط زیست، 1384. انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست استان اصفهان.

2-     اجلالی، ف. 1385. آلودگی هوا، نشر آموزش کشاورزی.

3-     امیدواری، م. 1385. تغییرپذیری اوزون جوی و برهمکنش آن باوردایست و آرام سپهر پایینی در اصفهان، پایان نامه کارشناسی ارشد. گروه فیزیک دانشگاه اصفهان.

4-     بانک اطلاعات مرکز ازن سنجی و اداره کل هواشناسی استان اصفهان سال‌های 2004- 1995 میلادی.

5-     شفیع پور مطلق، م.، و خمسه‌ای، ب.، 1387، مهندسی آلودگی هوا، شرکت کنترل کیفیت هوا

6-     رهبر، م و زندیانپور، ا. 1379. تولید ازن آلودگی هوا در تهران. موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران.

7-     مقدم، م. محمدی شوطی، ا. آقایی سربرزه، م. 1373. آشنایی با روش‌های آماری چند فراسنج ه. انتشارات پیشتاز علم.

  1. Abdulvahab, S. 2005. Principal component and multiple regression analysis in modeling of ground level ozone factors affecting, Environment modeling and software, 20. 1263-1271
  2. Ahrens, D. 1998. Essentials of Meteorology, 314- 336-491.
  3. Alexandrov. A. V. et all. 2005.  Quantifying nonlinearities in ground level ozone behavior at mountain-Valley Station at ovnarsko, Bulgharia by using neutral net work. Bulgarian Geophysical Journal, Vol. 31, 2005, 45- 58.
  4. Bogucka, B. 2008. High ozone concentrations in selected regions of Poland and their relationship to weather patterns. EMS8/ ECAC7. Vol. 5, EMS 2008 – A - 00461
  5. Debaje. S. B., Kakade, A. D. 2006. Measurements of Surface Ozone in Rural Site of India Aerosol and Air Quality Research, Vol. 6, No. 4, pp. 444-465, 2006
  6. Isakson, I. 1994. Dual effect of ozone reduction. Nature 372. 322-323
  7. Jiang. N. 2005. Effects of meteorological conditions on concentrations of nitrogen oxides in Auckland, Weather and Climate, 24, 2005, 15-34.
  8. Lin. W. 2008. Contributions of pollutants from North China Plain to surface ozone at the Shangdianzi GAW station, Atmos. Chem. Phys. Discuss., 8, 9139–9165, 2008
  9. Nolle, M. et all. 1996. A study of historical surface ozone measurements (1884-1900) on the island of Gozo in the central Mediterranean
  10. Rahbar, M. 1989. Ozone Variability at a Semirural Site in France, CNRS, Orleans, DT/1034/LPCE, 532-534
  11. Solomon, K. et all. Changes in tropospheric composition and air quality due to stratospheric ozone depletion, Photochem. Photobiol. Sci., 2003, 2, 62–67
  12. Rao, S. T. Zur benko, I. 1994. Detecting and tracking changes in ozone air quality. Air and waste management association, 44. 1089- 1092
  13. Thompson. M. et all.1999. A review of statistical methods for the meteorological adjustment of tropospheric ozone, NRCSE-TRS No. 026.