سازمان هواشناسی کشور نیوار 1735-0565 50 132-133 2026 03 21 Analysis of the role of the Hadley Cell in the variability of the moist static energy flux in the statistical period of 1980–2025 بررسی نقش گردش هادلی در تغییرات شار انرژی ایستای مرطوب در دوره آماری 2025-1980 186 199 246070 10.30467/nivar.2026.582354.1380 FA محمد مرادی استاد، گروه هواشناسی همدیدی و دینامیکی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران 0000-0002-5356-8578 غلامرضا براتی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2026 05 19 The Hadley cell is a large-scale thermally driven enclosed atmospheric circulation over the tropics, with warmer air rising around the equator and cooler air sinking over the subtropics of both hemispheres. This deep convection circulation is characterized by ascending motions of warm and moist air converging near the equator, followed by poleward flows in the upper troposphere in both hemispheres, which descend over the dry subtropics and return equatorward near the surface in the form of trade winds.<br>In this study, we used the historical data of NCEP/NCAR from the National Centers for Environmental Prediction and the National Center for Atmospheric Research, covering 1980 to 2025. We used the daily means of temperature, height, specific humidity, and the meridional wind component on eight pressure levels from 1000 to 300 hPa. First, the average moist static energy and the meridional circulation of this quantity were estimated, and then the role of the Hadley cell in the transfer of moist static energy was analyzed.<br>The results showed that part of the moist static energy that is transferred to different regions by the meridional mean circulation is limited to levels below 700 hPa in the cold and warm seasons of both hemispheres, and the values of the moist static energy flux by the Hadley cell in the cold months of the Northern and Southern Hemispheres in the northern and southern tropical regions are positive and negative, respectively, indicating poleward transfer in this part of both hemispheres.<br>During these months, when the solar declination angle is negative in the winter hemisphere and the Intertropical Convergence Zone (ITCZ) belt is located in the summer hemisphere, the transfer of moist static energy by the Hadley cell is from the equator of the summer hemisphere to the equator of the winter hemisphere.<br>In this process, in the Northern Hemisphere winter, the presence of southerly currents causes moist static energy to be transferred from the southern tropical regions to the northern tropical regions. سلول هادلی یک سلول همرفتی بزرگ مقیاس است که از یک شاخه صعودی در منطقه استوایی و یک شاخه نزولی در مناطق جنب‌حاره هر دو نیمکره تشکیل شده است و انتقال انرژی، تکانه و رطوبت نسبی بین مناطق گرمسیری استوایی و عرض‌های جغرافیایی بالاتر را در هر دو نیمکره شمالی و جنوبی به عهده دارد. <br>در این پژوهش از داده‌های روزانه دما، ارتفاع، نم‌ویژه و مولفه نصف‌النهاری بردار باد در هشت تراز فشاری استاندارد از 1000 تا 300 هکتوپاسکال روی یک شبکه منظم دو بعدی که نیمکره شمالی و جنوبی را در بر می‌گیرد، استفاده شد. این داده‌ها از بایگانی مرکز ملی پیش‌بینی محیطی و پژوهش‌های جوی آمریکا گرفته شد و در دوره آماری 2025-1980، ابتدا میانگین انرژی ایستای مرطوب، محاسبه شد و سپس بخش مربوط به گردش میانگین نصف‌النهاری این کمیت برآورد و نقش سلول هادلی در انتقال انرژی ایستای مرطوب تحلیل گردید. <br>نتایج نشان داد که بخشی از انرژی ایستای مرطوب است که بوسیله گردش میانگین نصف‌النهاری به مناطق مختلف انتقال یافته است، در دو فصل سرد و گرم هر دو نیمکره به ترازهای زیر 700 هکتوپاسکال محدود شده است و مقادیر شار انرژی ایستای مرطوب توسط سلول هادلی در ماه‌های سرد دو نیمکره شمالی و جنوبی در مناطق حاره شمالی و جنوبی، به ترتیب مثبت و منفی است و بیانگر انتقال قطب‌سو در این بخش از هر دو نیمکره می‌باشد. در این ماه‌ها که زاویه میل خورشیدی در نیمکره زمستانی منفی است و کمربند همگرایی درون حاره‌ای در نیمکره تابستانی قرار گرفته است، انتقال انرژی ایستای مرطوب توسط سلول هادلی از استوای نیمکره تابستانی به سوی استوای نیمکره زمستانی می‌باشد. در این فرایند، در زمستان نیمکره شمالی وجود جریان‌های جنوبی سبب می‌شود تا انرژی ایستای مرطوب از مناطق حاره جنوبی به مناطق حاره شمالی منتقل گردد. https://nivar.irimo.ir/article_246070_aae7a11fa4cfc4e0d9bc2b3834b40c61.pdf