مطالعه تغییرات زمانی برخی عناصر آب و هوایی در شمال شرق ایران (مطالعه موردی استان‌های خراسان شمالی و خراسان رضوی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

هدف این پژوهش مطالعه تغییر برخی عناصر آب و هوایی در ناحیه شمال شرق ایران از حالت نرمال می‌باشد. محاسبات و تحلیل‌ها بر روی میانگین دمای کمینه، بیشینه، بارش و رطوبت انجام شده است.  مقطع زمانی مورد مطالعه در این تحقیق یک دوره 20ساله است که بین سال‌های 1986 تا 2005 واقع می‌گردد و ایستگاه‌های مشهد، بجنورد، قوچان، سبزوار، سرخس و تربت حیدریه را شامل می‌شود. ابتدا با استفاده از روش رتبه‌ای من -کندال، تغییرات داده‌ها شناسایی شدند و سپس نوع آن که روند یا نوسان بوده است مشخص گردیده است.  در تمام ایستگاه‌ها دمای کمینه و بیشینه روند معنی‌دار افزایشی را نشان می‌دهند. همچنین نتایج نشان می‌دهد که درصد تغییرات دما در فصل زمستان نسبت به سایر فصول بیشتر است که این می‌تواند بتدریج سبب تغییر الگوی بارش و در نهایت تغییر الگوی جریان گردد و پیامدهایی را در مدیریت منابع آب منطقه و کیفیت آن ایجاد نماید. بارش و رطوبت روند مشخصی را از خود نشان نمی‌دهند و از روندها و نوسانات متنوعی در فصل‌های مختلف برخوردار می‌باشند. با توجه به روند معنی‌دار افزایش دما می‌توان انتظار داشت که در این منطقه در صورت ادامه یافتن این تغییرات، الگوی بارش و جریان تغییر کرده و شرایط حدی را تحت تأثیر قرار دهد و  در نهایت موجب افزایش سیل‌ها و خشکسالی‌ها گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study on temporal variation of weather parameters in North East of Iran (Case study on North khorasan and Razavi Khorasan provinces)

نویسنده [English]

  • ali elahi gol
چکیده [English]

In this paper we study on trend and variation in climatic parameters in North east of Iran. Calculation and analysis on rainfall and humidity on the average of minimum and maximum temperature parameters have been performed over the period of 1986 to 2005. The selected stations are Mashhad, Bojnourd, Quchan, Sabzevar, Sarakhs and Torbat Heydarie. The Mann-Kendall has been used to illustrate trends of this parameters. Minimum and maximum temperatures at all stations show an increasing trend. This results show that the temperature has remarkable change in winter than other seasons. Therefore, this will effect on rainfall pattern which will lead gradually to change on flow pattern and ultimately impact on water resources management of region. Rainfall and humidity does not show a clear trend. The results show that if this trend persists, Extreme conditions maybe change and increased flooding and droughts in this region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climate change
  • Mann-Kendall
  • Trend
  • North East of Iran

 

1- رحیم زاده. فاطمه، عسگری. احمد، نوحی. کیوان (1382)، نگرشی بر تفاوت نرخ افزایش دمای کمینه و بیشینه و کاهش دامنه شبانه روزی دما در کشور، سومین کنفرانس منطقه ای و اولین کنفرانس ملی تغییر اقلیم.

2-  عزیزی، قاسم. کریمی احمدآباد، مصطفی . سبک خیز، زهرا ، (1384)، روند دمایی چند دهه اخیر ایران و افزایش , CO2 نشریه علوم جغرافیایی دانشگاه تربیت معلم، جلد 4، شماره 5، پاییز و زمستان 1383 و بهار و تابستان صص، 25-43.

3- مسعودیان. ابوالفضل،(1383) ، تحلیل ساختار دمای ماهانه ایران، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان) علوم انسانی) ، جلد پانزدهم – شماره 1 و 2.

4-   AminiNiya, K., Lashkari, H. and Alijani, B., (2010), “Analysis of heavy snowfall in south east of Iran”, Journal of geographical spaces of Azad university of Ahar, Vol 29, pp145- 63.

5-      Arora, V.K. and Boer, G.J.: (2001), ‘Effects of Simulated Climate Change on the Hydrology of Major River Basins’, J. Geophys. Res. 106(D4), 3335-3348.

6-      Arun, Mondal., Sananda, Kundu., Anirban, Mukhopadhyay., )2012(, RAINFALL TREND ANALYSIS BY MANN-KENDALL TEST: A CASE STUDY OF NORTH-EASTERN PART OF CUTTACK DISTRICT, ORISSA; International Journal of Geology, Earth and Environmental Sciences ISSN: 2277-2081, 2012 Vol. 2 (1) January-April, pp.70-78.

7-      Chaouche, K., Neppel, L., Dieulin, C., Pujol, N., Ladouche, B., Martin, E., Salas, D., Caballero, Y., (2010). Analyses of precipitation, temperature and evapotranspiration in a French Mediterranean region in the context of climate change. C.R. Geoscience 342, 234–243.

8-      Gandomkar, A., Soltani Gord faramarzi,T., Safaripour Chafi, P., Amani, A.R., (2011), analysis of precipitation and temperature trends in sefid-roud basin, World Academy of  Science, Engineering and Technology, 59.

9-      Ghil, M., and R. Vautard, (1991)., Interdecadal Oscillations and the Warming Trend in Global Temperature Time Series, Science, 199, 1065-1068.

10-  Gleick, P.H., (1998), The Word’s Water. The Biennial Report on Fresh Water Resource, 1998-1999. Island Press. Washington D. C. pp 301.

11-  Gleick, P.H., (1989), ‘Climate change, hydrology, and water resources’ Reviews in Geophysics 27, 329-344.

12-  Hasselmann, K., (1997), Climate change: Are We Seeing Global Warming? Science, 276, 914-915.

13-  Hegerl, G. C., H. v. Storch, K. Hasselmann, B. D. Santer, U. Cubasch, and P. D. Jones, (1996), Detecting Greenhouse-gas-induced Climate Change with an Optimal Fingerprint Method, Journal of Climate,9, 2281-2306.

14-  Hegerl, G. C., K. Hasselmann, U. Cubasch, J. F. B. Mitchell, E. Roeckner, R. Voss, and J. Waskewitz, (1997), on Multi-fingerprint Detection and Attribution of Greenhouse Gas and Aerosol Forced climatic change, Climate Dynamics, 13, 613-634.

15-  IPCC, (1996). Climate Change (1995): The Science of Climate Change. Summary for Policy - Makers. Contribution of Working Group I to The Assessment Report of The Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press.

16-  IPCC: )2001a(, ‘Climate Change 2001: Impacts, Adaptation & Vulnerability’, Contribution of Working Group II to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), McCarthy, J. J., O. F. Canziani, N. A. Leary, D. J. Dokken, and K. S. White (eds),Cambridge University Press, 1032 pp.

17-  IPPC: )2001b(, ‘Climate Change 2001: The Scientific Basis’, Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), Houghton, J. T., Y. Ding, D. J. Griggs, M. Noguer, P. J. van der Linden, X. Dai, K. Maskell, and C.A. Johnson(eds.), Cambridge University Press, Cambridge, UK. 881p.

18-  Jones, P. D., and G. C. Hegerl, (1998), Comparisons of Two Methods of Removing Anthropogenically Related Variability from the Near-surface Observational Temperature Field, J. Geophys. Res., 103 (D12), 13,777-13,786.

19-  Morel, P., 2001, ‘Why GEWEX? The Agenda for a Global Energy and Water Cycle Research Program’, in Twitchell, 403 P. (ed.), GEWEX NEWS11 (1), 1, 7-11. International GEWEX Project Office, 1010 Wayne Avenue 450, 404 Silver Springs, MA (USA).

20-  Nijssen, B., O'Donnell, G.M., Hamlet, A.F., and Lettenmaier, D.P., 2001, ‘Hydrologic Sensitivity of Global Rivers to Climate Change’, Climate Change 50 (1-2), 143-175.

21-  North, G. R., and K.-Y. Kim, (1995), Detection of Forced Climate Signals. Part II: Simulation results, Journal of Climate, 6, 409-417.

22-  North, G. R., K.-Y. Kim, S. P. Shen, and J. W. Hardin, (1995), Detection of Forced Climate Signals. Part I: filter theory, Journal of Climate, 6, 401-408.

23-  Omidvar, K., Khosravi, Y., (2010), “The analysis of some factors of climate changes in northern shore of Persian Gulf by Mann-Kendall”, Journal of geography and environmental planning, Vol. 38, pp 33-46.

24-  Ragab, R., (2000): Climate Change and Water Resources Management in the Arid Region. Institute of Hydrology, NERC, Wallingford, OXON, OX10, 8BB, UK.

25-  Ramazanipour, M., Roshani, M., (2011), seasonal trend analysis of precipitation and discharge parameters in Gilan, north of Iran, International Conference on Humanities, Geography and Economics (ICHGE'2011) Pattaya Dec. 2011.

26-  Santer, B. D., K. E. Taylor, T. M. L. Wigley, J. E. Penner, P. D. Jones, and U. Cubasch, (1995), Towards the Detection and Attribution of an Anthropogenic Effect on Climate, Climate Dynamics,12, 79-100.

27-  Schlesinger, M. E., and N. Ramankutty, (1994), An oscillation in the global climate system of period 65-70 years, Nature, 360, 330-333.

28-  Tubillo, F.N., C. Rosenzweig, B.A. Kimball and P.J. Wall, (1999): Testing CERES with FACE Data: CO2 and Water Interactions. Agron. J., 91: 1856 – 1865.

29-  WMO. (2000), Detecting trend and other change in hydrological data. WMO / TD- NO. 1013.

30-  Xu, K., Milliman, JD. Xu, H., (2010),temporal trend of precipitation and runoff in major Chinese Rivers since 1951. Global and Planetary Change 73, 219–232.