نیوار

نیوار

بررسی مقدار و شدت بارش‌های مولد سیل در حوضه آبریز خرم آباد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار پژوهشی،بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران
2 کارشناس ارشد جغرافیای طبیعی دانشگاه آزاد خرم آباد
چکیده
استان لرستان یکی از استان­های سیل­خیز ایران است به طوری که سالانه خسارات زیادی به بخش­های مختلف از قبیل اراضی کشاورزی، ساختمان­ها، روستاها، شهرها، خطوط ارتباطی، صنایع و سایر بخش­ها وارد می­شود و باعث تلفات جانی هم می­شود. به منظور اجرای هرگونه طرح مهار سیلاب نیاز به مطالعه عوامل مؤثر در سیل است. لذا با توجه به این­که در حوضه آبریز خرم‌آباد سیلاب‌های زیادی رخ می­دهد در این پژوهش سعی در یافتن رابطه­ای بین بارش و سیل با تأکید بر عوامل اقلیمی به خصوص مقدار، مدت و شدت بارش بوده است. به این منظور پس از رسم هیدروگراف طغیان‌های رخ داده، حجم سیل محاسبه شد و به همراه خصوصیات بارش مورد تحلیل رگرسیونی قرار گرفت و روابطی به دست آمد. در این تحقیق با تحلیل نتایج مشخص شد که مقدار بارش بیشترین نقش را در بروز سیل در منطقه ایفا می‌کند. همچنین خصوصیات بارش (مقدار و شدت) تعیین کننده 
استان لرستان یکی از استان­های سیل­خیز ایران است به طوری که سالانه خسارات زیادی به بخش­های مختلف از قبیل اراضی کشاورزی، ساختمان­ها، روستاها، شهرها، خطوط ارتباطی، صنایع و سایر بخش­ها وارد می­شود و باعث تلفات جانی هم می­شود. به منظور اجرای هرگونه طرح مهار سیلاب نیاز به مطالعه عوامل مؤثر در سیل است. لذا با توجه به این­که در حوضه آبریز خرم‌آباد سیلاب‌های زیادی رخ می­دهد در این پژوهش سعی در یافتن رابطه­ای بین بارش و سیل با تأکید بر عوامل اقلیمی به خصوص مقدار، مدت و شدت بارش بوده است. به این منظور پس از رسم هیدروگراف طغیان‌های رخ داده، حجم سیل محاسبه شد و به همراه خصوصیات بارش مورد تحلیل رگرسیونی قرار گرفت و روابطی به دست آمد. در این تحقیق با تحلیل نتایج مشخص شد که مقدار بارش بیشترین نقش را در بروز سیل در منطقه ایفا می‌کند. همچنین خصوصیات بارش (مقدار و شدت) تعیین کننده 72/9درصد از حجم سیلاب‌ها بوده و سایر خصوصیات فیزیوگرافیکی حوضه کمتر از 28 درصد از رواناب منطقه را توجیه می‌کنند.
درصد از حجم سیلاب‌ها بوده و سایر خصوصیات فیزیوگرافیکی حوضه کمتر از 28 درصد از رواناب منطقه را توجیه می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigation on Amount and Intensity of Rainfalls in Flood Generation in Khorramabad Basin

 
1- پروانه، ب، 1370، مطالعات مقدماتی هیدرولوژی حوضه خرم‌آباد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد واحد تهران.
2- پورمند، غ، 1375، بررسی عوامل اقلیمی و ژئوموفولوژیک سیلاب در حوضه رودخانه بیدواز اسفراین، پایان‌نامه کارشناسی ارشد .
3- سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، 1385، بررسی تأثیر مکانی مناطق مؤثر بر دبی اوج سیلاب به منظور کاهش خسارات سیل، گزارش نهائی طرح تحقیقاتی وزارت جهاد کشاورزی.
4- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان لرستان، 1378، مطالعات قابلیت سنجی توسعه استان لرستان، بخش منابع آب.
5- علایی طالقانی، م . و همایونی، ص، 1390، پهنة‌بندی حوضه دینور از نظر تولید سیلاب با استناد به مؤلفة ژئومورفولوژی. پژوهش‌نامة. جغرافیایی، شمارة 1، ص 39-49
6- علیزاده، ا، 1384، اصول هیدرولوژی کاربردی، انتشارات دانشگاه امام رضا، چاپ 18، نشر.
7- قائمی، ه، 1373، مطالعات مرحله شناسائی تکمیلی طرح آبخیزداری حوضه کرخه، معاونت آبخیزداری وزارت جهاد سازندگی.
8- لشنی زند، م، 1375، تحقیق در مورد فرسایش مراتع حوضه آبریز کشکان در ارتباط با میزان و شدت بارندگی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی، دانشگاه اصفهان .
9- وزارت جهاد و سازندگی و مدیریت آبخیزداری، مطالعات جامع کنترل سیل در استان لرستان، جلد2.
10- یزدانی، و. بهجی، ا. و ارفع، ع ، 1393، برقراری سیستم هشدار سیل با استفاده از مدیریت یکپارچه مدل‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی )مطالعه موردی: حوضه آبخیز سد گرمی چای(.  فصل‌نامه علمی پژوهشی اکوسیستم‌های طبیعی ایران، سال پنجم، شماره چهارم،ص 109-122.
11 -Barth, A., Montanari, A., and Toth, E. 2002. Neural networks and non-parametric methods for improving real–time flood forecasting through conceptual hydrological models, Hydrology & Earth System Sciences, 6(4), 627-640.
12- Choudhari, K.; Panigrahi, B.; Paul, J.C. (2014). Simulation of rainfall-runoff process using HEC-HMS model for Balijore Nala watershed, Odisha, India, International Journal of Geomathics and Geosciences, 5)2): 253-266.
13-Dsa, G.H., 2000, Hydrology and Soil Conservation Engineering, Printed Hall of India, New Delhi, 490 p.
14- French, M., Krajewskj, W., and Cuykendall, R. 1992. Rainfall forecasting in space and time using a neural network, Journal of Hydrology, Vole 132, P, 1-31.
15-Garambois, P.A., H.K. Larnier, D. Roux, D. Labat, 2014. Analysis of flash flood triggering rainfall for a process-oriented hydrological model, Atmospheric Research, Vol. 137, Issue14, pp. 14-24.
16-Kamp, R., and Savenije, H. 2007. Hydrological Model coupling with Anns, Hydrology and Earth System Sciences, 11, 1869-1881.
17-Nathan, R.J. (1993). On the assessment of catchment similarity for the transposition of hydrologic indices. Hydrology and water resources symposium: 93-98.
18-patton, P.C. and V. R. Backer (1967) morphometry and floods in small drainage basins subject to diverse hydro geomorphic controls. Water resources research. 12: 941-952.
19-pitiick, J. (1994), relation between peak flows, precipitation and physiography for five mountainous regions in the western U.S.A jour, of hydrology, 158:219-240.
20-Riggs, H. C. (1990) Estimating flow characteristics at ungagged sites, IAHS pub., 191:159-169.
21- Thomas. W. O. (1987) comparison flood frequency estimates based on observed and model generated peak flows. Proceedings of the international symposium on flood frequency and Risk analysis.
22-Toth, E., Brath, A., and Montanari, A. 2001. Comparison of short-term rainfall predication models for real-time flood forecasting, Journal of Hydrology, 239,132-147.
23-Tsung, Y., Yi-Ting, Y., and Hung-Chi, K., 19 August 2013, Improvement of watershed flood forecasting by typhoon rainfall climate model with an ANN-based southwest monsoon rainfall enhancement, Journal of Hydrology, In Press, Corrected Proof.
دوره 41، 96-97 - شماره پیاپی 96
فروردین 1396
صفحه 1-8

  • تاریخ دریافت 20 فروردین 1395
  • تاریخ بازنگری 20 فروردین 1396
  • تاریخ پذیرش 20 فروردین 1396
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1396