نیوار

نیوار

ویژگی‌های مکانی-زمانی اقلیم آسایش گردشگری در کرانه‌های ساحلی جنوب ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 استاد، گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه لرستان، دانشکده منابع طبیعی، خرم آباد، ایران
4 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 دانشیار، گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
چکیده
گردشگری بخش عمده ای از اقتصاد جهانی می‌باشد که به شدت تحت تاثیر آب و هوا قرار گرفته است. بنابراین، بررسی شرایط آب و هوایی یک منطقه از نظر راحتی ‏فیزیولوژیک گردشگران و تعیین دوره‌های مناسب برای عناصر گردشگری اعم از برنامه‌ریزی، اجرا و اقامت گردشگران به‌ویژه در ‏اقلیم‌های گرم و خشک جنوب کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. براین اساس در مطالعه حاضر، به بررسی توزیع ‏مکانی-زمانی اقلیم آسایش گردشگری در کرانه‌های ساحلی جنوب ایران در چهار استان خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان به‌عنوان ‏یکی از عمده‌ترین مقاصد طبیعت‌گردی پرداخته شد.‏ این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و هدف آن بررسی شرایط اقلیمی و تعیین زمان‌های مناسب برای گردشگری در کرانه‌های جنوبی ایران است. مطابق نتایج شاخص اقلیم گردشگری (TCI) در طی سال‌های 1990 تا 2022، مطلوب‌ترین شرایط آب و ‏هوای گردشگری در منطقه، به‌ترتیب در ایستگاه‌های مورد مطالعه مربوط به ‏ماه‌های آبان، آذر، دی، بهمن و ‏اسفند با شرایط خیلی خوب تا ایده آل است.‏‎ ‎علاوه براین، نتایج شاخص فشار عصبی (CI) نشان داد که مطلوب‌ترین زمان ‏گردشگری کرانه‌های ساحلی جنوب ایران، در ماه‌های آبان و اسفند قابل ‏مشاهده است و نتایج شاخص دمای مؤثر (NET) ‏نیز حاکی از آن است که مناسب‌ترین ماه‌ها برای حضور گردشگران ‏در این منطقه مربوط به ماه‌های آبان، آذر، بهمن و اسفند است.‏ براین اساس، ماه‌های مطلوب و مشترک گردشگردی در بین سه شاخص ‏‏مورد مطالعه مربوط به آبان ‏ماه و اسفندماه قابل مشاهده است.‏ در این راستا، نتایج مطالعه حاضر با توجه به شرایط اقلیمی کرانه‌های ساحلی جنوب کشور به تصمیم‌گیران و برنامه‌ریزان گردشگری کمک می‌نماید تا با انتخاب شاخص اقلیمی مناسب به تعیین زمان مطلوب گردشگری و حضور ‏بازدیدکنندگان در این منطقه اقدام نمایند. همچنین درک ما از همبستگی شاخص اقلیم گردشگری با زمان حضور و ‏تعداد بازدیدکنندگان در طی ماه‌های مختلف سال در منطقه را بهبود می‌بخشد تا مدیران بتوانند به تصمیم‌گیری ‏آگاهانه‌تر و برنامه‌ریزی مناسب در راستای اجرای توسعه پایدار گردشگری در این منطقه بپردازند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Spatio-Temporal Characteristics of Climatic Comfort Over Coastal Areas of Southern Iran

نویسندگان English

Roghayeh Garmaeepour 1
Afshin Danehkar 2
Parvaneh Sobhani 3
Amir Alambeigi 4
Afshin Alizadeh shabani 5
1 PhD student, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
2 Professor, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
3 Assistant Professor, Department of Environmental Science, Natural Resources Faculty, Lorestan ‎University, Khorramabad, Iran
4 Associate professor, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, University of Tehran, Karaj, Iran
5 Associate professor, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
چکیده English

Tourism is a major part of the global economy which is heavily affected by weather. Therefore, it is very important to investigate the climatic conditions of a region in terms of the physiological comfort of tourists and to determine suitable periods for tourism elements, including planning, implementation and stay of tourists, especially in the hot and dry climates of the south of the country. In this study, we examined the spatial-temporal distribution of tourism comfort climate along the southern coastal regions of Iran in four provinces: Khuzestan, Bushehr, Hormozgan, and Sistan and Baluchestan, which are among the major ecotourism destinations. This research is descriptive-analytical in nature, aimed at examining climatic conditions and determining suitable times for tourism along the southern coasts of Iran. According to the results of tourism climate index during the years 1990-2022, the most favorable weather conditions for tourism in the region are in \months of November, December, December, February and March. In addition, the results of the neurotic pressure index showed that the most favorable time for tourism in the southern coasts of Iran can be seen in the months of November and March, and the results of the effective temperature index also indicate that the most suitable The months for tourists to visit this area are November, December, February and March. Therefore, among the studied indicators, the favorable and common months for tourism can be seen in November and March. The results of the present study, considering the climatic conditions of the southern coasts of the country, help decision makers and tourism planners to determine the optimal time for tourism and the presence of visitors in this region by choosing the appropriate climate index. It also improves our understanding of the correlation of the tourism climate index with the time of presence and the number of visitors during different months of the year in the region so that managers can make more informed decisions and plan appropriately in order to implement the sustainable development of tourism in this region.

کلیدواژه‌ها English

Tourism comfort climate
southern coasts of Iran
TCI index
CI index
NET index
  1. آرمین، م.، قربان نیا خیبری، و.، و عظیمی، ا.، 1400، بررسی قابلیت‌های اقلیم گردشگری استان کهگیلویه و بویراحمد. فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری، 12(24)، 96-79.
  2. باعقیده، م.، شجاع، ف. و عسگری، ا. (1390). ارزیابی شرایط اقلیم آسایشی در قطب‌های گردشگری جنوب ایران (کیش، قشم، چابهار). اندیشه جغرافیا، 5(9)، 1-34.
  3. بامری نژاد، ف.، کشتکار، ا.، کریم پورریحان، م. و افضلی، ع.، 1398، به کارگیری شاخص های اقلیمی در تعیین مناطق مستعد گردشگری استان کرمان. مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان، 30(3 (پیاپی 75) )، 79-98.
  4. برنا، ر.، 1398، مطالعه شاخص های زیست اقلیمی مؤثر بر آسایش انسان (مطالعه موردی: شهرستان بهبهان). آمایش محیط، 12(45 )، 95-117.
  5. بن شمس، آ.، گندمکار، ا.، عطایی، ه. و صابری، ح.، 1399، بررسی روند تغییرات دمایی و اقلیم آسایش گردشگری جزایر قشم و کیش در عصر گرمایش جهانی. فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 10(39)، 741-765.
  6. پاهنگ، ز.، حمیدیان پور، م. و شجاع، ف. (1402). تغییرپذیری مکانی-زمانی شاخص اقلیم گردشگری سواحل جنوب ایران. برنامه ریزی و توسعه گردشگری، 12(44)، 185-215.
  7. پوراصغریان، ا.، سدیدی شال، م. ت.، نکوآمال کرمانی، م.، رنجبر، س، 1393، تعیین تقویم اقلیم آسایش گردشگری در جزایر قشم و ابوموسی.اولین کنفرانس ملی جغرافیا، گردشگری، منابع طبیعی و توسعه پایدار.
  8. جودکی، ح. ر.، 1401، ارزیابی و پهنه بندی اقلیم گردشگری با استفاده از شاخص TCI و تکنیک GISدرراستای برنامه ریزی گردشگری استان اصفهان. فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، 12 (47)، 742-723.
  9. حجازی زاده، ز.، کربلایی، ع. ر.، 1395، مقدمه ای بر اقلیم آسایش حرارتی و شاخص های آن به همراه نرم افزار TCIC. نشریه آکادمیک انتشارات انجمن جغرافیایی ایران، تهران، 506 ص.
  10. دانه کار، ا. و محمودی، ب.، 1392، گردشگری طبیعت: معیارهای توسعه و طراحی. جهاد دانشگاهی، تهران، 294ص.
  11. رضایی، ا.، رحیمی، م.، محمودیان عطاآبادی، ح.، 1401، تعیین زمان مناسب گردشگری در بندر چابهار بر اساس شرایط آب وهوایی. مجله گردشگری فرهنگ، 3 (10)، 16-5.
  12. سبحانی، پ.، دانه کار، ا.، 1402، شناسایی و انتخاب بهترین شاخص اقلیم آسایش گردشگری در رویشگاه‌های جنگلی مانگرو (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده حرا. پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 55 (2)، 23-1.
  13. سبحانی، پ.، دانه کار، ا.، 1402، مروری بر مطالعات سیمای طبیعی و محدوده‌های مدیریتی جنگل‌های مانگرو خمیر و قشم. طبیعت ایران، 8 (4-41)، 112-97.
  14. شیرغلامی، م. ر.، 1401، بررسی تغییرات مکانی-زمانی اقلیم آسایش گردشگری استان یزد با مقایسه شاخص اقلیم گردشگری (TCI) و شاخص اقلیمی تعطیلات (HCI) . نشریه پژوهش‌های اقلیم‌شناسی، 13 (52)، 207-222.
  15. صفایی پور، م.، شبانکاری، م. و تقوی، س.ط.، 1392، شاخص‌های زیست اقلیمی مؤثر بر ارزیابی آسایش انسان (مطالعه موردی: شهر شیراز). جغرافیا و برنامه ریزی محیطی, 24(2), 193-210.
  16. فلاح قالهری غ.، شاکری، ف.، عباسی نیا، م.، قنادزاده، م.ج.، تاجیک، ر.و اصغری م.، 1398، استفاده از شاخص های زیست اقلیمی بیکر و فشار عصبی در ارزیابی آسایش حرارتی در فضای روباز بر اساس داده های هواشناسی مطالعه موردی: سه اقلیم مختلف ایران. نشریه سلامت کار ایران، 16(1 )، 33-46.
  17. فیروزی، ف.، و رخشانی، ز. و صدری، س.، 1394، بررسی و پهنه بندی اقلیم گردشگری جنوب شرق ایران با استفاده از ( TCI )،اولین کنفرانس بین المللی علوم جغرافیایی،آباده، 7ص.
  18. کریمی، ز.، نظری‌پور، ح.، خسروی، م.، 1396، تاثیرات بالقوه تغییر اقلیم در توریسم سواحل جنوبی ایران بر پایه طرح اطلاعات اقلیمی گردشگری. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 28 (1-65)، 33-21.
  19. مافی غلامی، د.، جعفری، ا.، 1401، بررسی در معرض قرار گرفتن جنگل‌های مانگرو سواحل جنوب ایران به مخاطرات چندگانه. نشریه محیط زیست طبیعی، 75 (ویژه‌نامه)، 137-121.
  20. محمدی، ح.، 1385، آب و هواشناسی کاربردی، انتشارات دانشگاه تهران، 259 ص.
  21. نجفی، م. س. و شعبانی، پ.، 1395، نگاهی نو به مطالعات آب و هواشناسی گردشگری (مطالعه موردی: نواحی ساحلی جنوب ایران). مطالعات فرهنگی و سیاسی خلیج فارس، 3(8)، 139-158.
  22. Andjelkovic, G., Pavlovic, S., Djurdjic, S., Belij, M., & Stojkovic, S., 2018. Tourism climate comfort index (TCCI)-an attempt to evaluate the climate comfort for tourism purposes: the example of Serbia. Global NEST Journal, 18(3), 482-493.
  23. Bakhtiari, B., Bakhtiari, A., & Afzali Gorouh, Z., 2018. Investigation of climate change impacts on tourism climate comfort in Iran. Global NEST Journal, 20(2), 291-303.
  24. Blazejczyk, K., Epstein, Y., Jendritzky, G., Staiger, H., & Tinz, B., 2012. Comparison of UTCI to selected thermal indices. International journal of biometeorology, 56, 515-535.
  25. Cheng, Q. P., & Zhong, F. L., 2019. Evaluation of tourism climate comfort in the Grand Shangri-La region. Journal of Mountain Science, 16(6), 1452-1469.
  26. Curtis, S., Long, P., & Arrigo, J., 2011. Climate, weather, and tourism: Issues and opportunities. Bulletin of the American Meteorological Society, 92(3), 361-363.
  27. Givoni, B., Noguchi, H., Saaroni, O., Pochter, Y., & Yaacov, N., 2002. Outdoor Comfort Research Issues. Energy and Buildings 1462, 1-10.
  28. Goh, C., 2012. Exploring impact of climate on tourism demand. Annals of tourism research, 39(4), 1859-1883.
  29. Hasanah, N. A. I., Maryetnowati, D., Edelweis, F. N., Indriyani, F., & Nugrahayu, Q., 2020. The climate comfort assessment for tourism purposes in Borobudur Temple Indonesia. Heliyon, 6(12).
  30. Hejazizadeh, Z., Karbalaee, A., Hosseini, S. A., & Tabatabaei, S. A., 2019. Comparison of the holiday climate index (HCI) and the tourism climate index (TCI) in desert regions and Makran coasts of Iran. Arabian Journal of Geosciences, 12, 1-13.
  31. Jong, M. C., Puah, C. H., & Arip, M. A., 2023. Assessing the Impacts of Tourism Climate Index and Holiday Climate Index on Tourism Demand in Malaysia. Asian Journal of Business Research Volume, 13(1).
  32. Landsberg, H. E., 1972. The Assessment of Human Bioclimate, a Limited Review of Physical Parameters. World Meteorological Organization, Technical Note No. 123, WMO-No. 331, Geneva.
  33. Masoudi, M., 2021. Estimation of the spatial climate comfort distribution using tourism climate index (TCI) and inverse distance weighting (IDW)(case study: Fars Province, Iran). Arabian Journal of Geosciences, 14(5), 363.
  34. Mieczkowski, Z., 1985. The tourism climatic index: a method of evaluating world climates for tourism. Canadian Geographer/Le Géographe Canadien, 29 (3), 220-233.
  35. Öztürk, A., & Göral, R., 2018. Climatic suitability in destination marketing and holiday climate index. An Online International Research Journal, 4(1), 619-
  36. Qing-ping, C., Fang-lei, Z., 2019. Evaluation of tourism climate comfort in the Grand Shangri-La region. J. Mt. Sci. 16 (6), 1452–1469.
  37. Valizadeh, M., & Khoorani, A., 2022. The impact of climate change on the outdoor tourism with a focus on the outdoor tourism climate index (OTCI) in Hormozgan province, Iran. Theoretical and Applied Climatology, 150(3-4), 1605-1612.
  38. Wilkins, E., de Urioste-Stone, S., Weiskittel, A., & Gabe, T., 2018. Effects of weather conditions on tourism spending: implications for future trends under climate change. Journal of Travel Research, 57(8), 1042- 1053.
  39. Yu, D. D., Rutty, M., Scott, D., & Li, S., 2021, A comparison of the holiday climate index: beach and the tourism climate index across coastal destinations in China. International Journal of Biometeorology, 65(5), 741-748.

 

 

دوره 49، 128-129 - شماره پیاپی 128
فروردین 1404
صفحه 113-132

  • تاریخ دریافت 10 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 01 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 04 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 20 فروردین 1404