نیوار

نیوار

مطالعه همبستگی غلظت آلاینده‌های جوی با کمیت‌های هواشناسی در بندرعباس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 معاون توسعه و پیش بینی اداره کل هواشناسی هرمزگان
2 عضو هیات علمی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
3 مرکز بین‌المللی مطالعات توفان های گردوخاک، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
4 کارشناس پیش بین هواشناسی
چکیده
آلودگی هوا و آلاینده‌های ناشی از آن، سلامت انسان و محیط‌زیست را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شناخت عوامل مؤثر بر آلودگی هوا به‌منظور کاهش آثار آلاینده‌ها در شهرهای صنعتی امری ضروری است. ازاین‌رو هدف از انجام این پژوهش مطالعه همبستگی غلظت آلاینده‌های جوی با کمیت‌های هواشناسی در بندرعباس است. برای این منظور با استفاده از داده‌های ایستگاه هواشناسی همدیدی بندرعباس شامل باد، دما، فشار، رطوبت نسبی و دید افقی و غلظت آلاینده‌های جوی از ایستگاه واقع در بندرعباس، طی دوره آماری یک‌ساله (از مارس ۲۰۱7 تا فوریه ۲۰۱۸) مطالعات رفتاری به‌صورت فصلی، ماهانه و روزانه در فصول مختلف انجام شد. روابط آلاینده‌ها و کمیت‌های هواشناسی از طریق تحلیل ضرایب همبستگی بررسی شد. همچنین با محاسبه‌ی شاخص کیفیت هوا، وضعیت روزانه‌ی کیفیت هوا و آلاینده شاخص هر روز نیز مشخص شد. به‌طورکلی نتایج این مطالعه نشان داد که مسبب اصلی آلودگی شهری در شهر بندرعباس فراوانی دو آلاینده ذره‌ای PM10 و PM2.5 بوده است و این شرایط نیز وابسته به سامانه‌های هواشناسی و وضعیت اقلیمی منطقه است. نتایج تحلیل همبستگی متوسط روزانه آلاینده‌ی PM10 نشان داد در مقیاس روزانه این آلاینده با سرعت باد رابطه‌ی معنی‌دار و مثبت و با رطوبت نسبی و دید افقی رابطه‌ی معنی‌دار و معکوسی داشته است. آلاینده PM2.5 با دما و دید افقی رابطه معکوس و معنی‌داری نشان داد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Study of Atmospheric Pollutants Concentration Correlation with Meteorological Quantities in Bandar Abbas

نویسندگان English

Marziyeh Sisipoor 1
Mehdi Rahnama 2
Saviz Sehat Kashani 2
Noshin Khodam 3
Faezeh Noori 3
Sajad Qahramani 4
1 Weather forecaster
2 Member of the academic staff of the Research Institute of Meteorology and Atmospheric Sciences, Tehran, Iran.
3 Sand and Dust Storm International Research Center, Research Institute of Meteorology and Atmospheric Science, Tehran, Iran
4 Weather forecaster
چکیده English

Air pollution and its pollutants affect human health and the environment. Knowing the factors contributing to air pollution is crucial in mitigating its impacts on industrial cities. Therefore, evaluating atmospheric pollutants concentration correlation with meteorological quantities in Bandar Abbas is considered as the main purpose of this study special economic zone. During a statistical period of one year, data from the Bandar Abbas synoptic weather station was utilized, which included measurements of wind, temperature, pressure, relative humidity, horizontal visibility, and concentration of atmospheric pollutants from the station located in the Bandar Abbas. Behavioral studies were conducted to investigate the correlation between pollutants and meteorological quantities seasonally, monthly, and daily. Also, by calculating the air quality index, the daily status of the air quality and pollutant index was determined. In general, the results of this study showed that the main reason of urban pollution in Bandar Abbas city was the abundance of two particulate pollutants, PM10 and PM2.5, and these conditions are also dependent on the weather systems and climatic conditions of the region. The daily average correlation analysis of PM10 pollutant showed that on a daily scale, this pollutant had a significant and positive relationship with wind speed and a significant and inverse relationship with relative humidity and horizontal visibility. PM2.5 pollutant showed an inverse and significant relationship with temperature and horizontal visibility

کلیدواژه‌ها English

Atmospheric Pollutants
Bandar Abbas
Meteorological Values
Air Pollution
  1. بلورچی، آ.،عتابی، ف و معطر، ف.، علی احیایی، م.،(1399)، بررسی میزان غلظت ذرات معلق در ایستگاه های زیرزمینی متروی شهر تهران و مقایسه آن با غلظت های محیطی.
  2. حیدری، م.، و حیدری نژاد، ض.، و علیپور، و.، و دیندارلو، ک.، و رحمانیان، ا.، و گودرزی، ب.، و موسی پور، ح. (1396)، ارزیابی کیفیت هوا بر اساس شاخص کیفیت هوا در شهر کرمان در سال 1394: پژوهش در بهداشت محیط, 3(3 ), 208-218.
  3. خراسانیان، ز.، و مبرقعی دینان، ن.، و صوفی زاده، س.، و رسول زاده، ر. (1398)، ارزیابی اثربخشی برنامه های کنترل آلودگی هوا در تهران با استفاده از تجزیه و تحلیل روند کیفیت هوا. علوم محیطی, 17(1 ), 239-252.
  4. روحانی مقدم ،م.،(1398)، پایش کیفیت هوای شهر رفسنجان در بازه یک ساله 96 -1395 : یک گزارش کوتاه. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان،دوره 17.
  5. سلیقه، م .، کاخکی مهنه، ح.، (1394)، بررسی روابط بین عناصر آب و هوایی و نوسانات آلودگی هوا،مجله جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره چهاردهم، تابستان 94.
  6. گلکار، ف و فرهمند، ع ، (1389)، آلودگیهای محیط زیست، تهران،انتشارات ماندگار.
  7. محبوب فر، م.، و رامشت، م.، و یزدان پناه، ح.، و اذانی، م. (1397)، بررسی روند تغییرات شاخص کیفیت هوا در راستای مدیریت بحران آلودگی هوای شهر اصفهان. مدیریت شهری, 17(50 ), 323-336.
  8. محمدی، ن.، و ظروفچی بنیس، خ.، و شاکری، م.، و شاکرخطیبی، م.، و فاتحی فر، ا.، و محمودیان، ا. (1396) تحلیل ارتباط بین ازن سطحی و اکسیدهای نیتروژن در هوای شهر تبریز. مهندسی عمران و محیط زیست (دانشکده فنی), 47(1 (پیاپی 86) ), 107-114.
  9. محمدی, ن ، (1396) تحلیل ارتباط بین ازن سطحی و اکسیدهای نیتروژن در هوای شهر تبریز. نشریه مهندسی عمران و محیط زیست دانشگاه تبریز. 47.1(86), 114.
  10. ندافی ،ک.، یونسیان ، م.،(1391) راهنمای محاسبه ،تعیین و اعلام شاخص کیفیت هوا ،انتشارات پزوهشکده محیط زیست تهران.
  11. یاوری، ح.، و نجارسلیقه، م. (1390) سطوح وارونگی در آلودگی های شهر تهران. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی), 17(20), 89-105.
  12. Ambient (outdoor) air quality and health. Fact sheet no. 313. Updated March )2014(. Geneva: World Health Organization.
  13. Huang F, Li X, Wang C, Xu Q, Wang W, Luo Y, et al.(2015)5 Spatiotemporal Variations and the Relationship with Meteorological Factors during 2013-2014 in Beijing, China Journal of Plos One. 2015:3:1-17.
  14. Im U, Incecik S, Guler M, Tek A, Topcu S, Unal YS, Yenigun O, Kindap T, Odman MT, Tayanc M,(2013) “Analysis of surface ozone and nitrogen oxides at urban, semi-rural and rural sites in Istanbul, Turkey”, Science of The Total Environment, 2013: 443, 920-931.
  15. Nishanth T, Satheesh Kumar MK, Valsaraj KT, (2012) “Variations in surface ozone and NOx at Kannur: a tropical, coastal site in India”, Journal of Atmospheric Chemistry, 69 (2), 101-126.
  16. Rasheed A, P.Aneja V, Aiyyer A, Rafique U.(2015) Measurement and Analysis of Fine Particulate Matter (PM2.5) in Urban Areas of Pakistan. Journal of Aerosol and Air Quality Research. 2015:15:426-39.
  17. Susaya J, Kim KH, Shon ZH, Brown RJC, (2013) “Demonstration of long-term increases in tropospheric O3 levels: Causes and potential impacts”, Chemosphere, 92 (11), 1520-1528.
  18. Stull R, (1988) “Meteorology for scientists and Engineers ”.
دوره 48، 124-125 - شماره پیاپی 124
فروردین 1403
صفحه 146-162

  • تاریخ دریافت 02 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 02 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 30 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1403